Dấu hiệu hạ đường huyết có thể xuất hiện rất nhanh và nếu không xử lý kịp thời, tình trạng này có thể trở nên nguy hiểm. Đối với người mắc bệnh tiểu đường, đặc biệt là người đang sử dụng insulin hoặc thuốc hạ đường huyết, việc nhận biết sớm các triệu chứng là yếu tố then chốt để phòng ngừa biến chứng nghiêm trọng.

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ các dấu hiệu hạ đường huyết thường gặp, cách nhận biết chính xác và hướng xử lý an toàn theo khuyến nghị y khoa.

Hạ đường huyết là gì?

Hạ đường huyết xảy ra khi mức đường trong máu giảm xuống dưới 70 mg/dL. Khi đó, cơ thể sẽ kích hoạt giải phóng hormone epinephrine (adrenaline). Chính sự gia tăng adrenaline này gây ra nhiều dấu hiệu hạ đường huyết đặc trưng như tim đập nhanh, run rẩy, đổ mồ hôi và lo lắng.

Điều đáng chú ý là các triệu chứng có thể phát triển rất nhanh, chỉ trong vài phút.

Các dấu hiệu hạ đường huyết thường gặp

Vì mỗi người có phản ứng khác nhau khi lượng đường trong máu giảm, nên biểu hiện cũng không hoàn toàn giống nhau. Tuy nhiên, dưới đây là những dấu hiệu hạ đường huyết phổ biến mà bạn không nên bỏ qua:

• Cảm thấy run rẩy.
• Lo lắng hoặc bồn chồn.
• Đổ mồ hôi, ớn lạnh, khó chịu.
• Dễ cáu gắt, thiếu kiên nhẫn.
• Nhầm lẫn.
• Nhịp tim nhanh.
• Choáng váng hoặc chóng mặt.
• Đói cồn cào.
• Buồn nôn.
• Da xanh xao.
• Buồn ngủ.
• Cảm thấy yếu hoặc thiếu năng lượng.
• Mờ hoặc suy giảm thị lực.
• Ngứa ran hoặc tê môi, lưỡi, má.
• Nhức đầu.
• Vụng về, mất phối hợp.
• Ác mộng hoặc khóc khi ngủ (đặc biệt ở trẻ em).

Trong những trường hợp nghiêm trọng, hạ đường huyết có thể dẫn đến:

• Co giật.
• Mất ý thức.

Đây là tình trạng cấp cứu cần được xử lý ngay lập tức.

Làm sao để biết chắc mình bị hạ đường huyết?

Cách duy nhất để xác nhận chính xác là kiểm tra bằng:

• Máy đo đường huyết cá nhân.
• Hoặc máy theo dõi đường huyết liên tục (CGM).

Nếu bạn đang xuất hiện các dấu hiệu hạ đường huyết nhưng không thể kiểm tra ngay, hãy xử lý theo hướng nghi ngờ hạ đường huyết bằng cách bổ sung glucose như viên kẹo hoặc bánh ngọt. Sau đó kiểm tra lại càng sớm càng tốt để đảm bảo bạn đã điều trị đúng và tránh đường huyết tăng quá cao sau đó.

Việc ghi lại những triệu chứng bạn gặp phải mỗi lần hạ đường huyết sẽ giúp bạn nhận diện sớm hơn trong tương lai. Điều này đặc biệt quan trọng vì cơ thể mỗi người phản ứng khác nhau.

Ngoài ra, bạn cũng nên thông báo cho người thân, bạn bè hoặc đồng nghiệp về các dấu hiệu đặc trưng của mình để họ có thể hỗ trợ kịp thời khi cần thiết.

Hạ đường huyết không nhận biết – nguy cơ tiềm ẩn

Thông thường, triệu chứng hạ đường huyết bắt đầu xuất hiện khi đường huyết dưới 70 mg/dL. Tuy nhiên, một số người có thể bị hạ đường huyết mà không cảm thấy bất kỳ dấu hiệu hạ đường huyết nào. Tình trạng này được gọi là hạ đường huyết không nhận biết.

Điều này đặc biệt nguy hiểm vì:

• Bạn không biết khi nào cần điều trị.
• Nguy cơ hạ đường huyết nghiêm trọng tăng cao.
• Dễ xảy ra vào ban đêm mà không tỉnh giấc.
• Tăng nguy cơ tai nạn khi lái xe.

Nếu bạn thuộc nhóm này, việc theo dõi đường huyết thường xuyên là bắt buộc. Máy CGM có thể phát cảnh báo khi đường huyết giảm hoặc đang có xu hướng giảm, giúp bạn xử lý kịp thời.

Điều trị hạ đường huyết đúng cách

Khi xuất hiện dấu hiệu hạ đường huyết và mức đường huyết ≤ 70 mg/dL, hãy áp dụng Quy tắc 15–15:

Bước 1: Bổ sung 15 gram carbohydrate tác dụng nhanh.

Bước 2: Chờ 15 phút.

Bước 3: Kiểm tra lại đường huyết.

Nếu vẫn dưới 70 mg/dL, tiếp tục bổ sung thêm 15 gram carb tác dụng nhanh và kiểm tra lại sau 15 phút.

Khi đường huyết đã trên 70 mg/dL và bạn chưa đến bữa ăn chính, hãy ăn thêm một bữa nhẹ có cả carbohydrate và protein (ví dụ: bánh quy và phô mai) để tránh tụt lại.

Carbs tác dụng nhanh là gì?

Carbohydrate (carbs) tác dụng nhanh là loại giúp tăng đường huyết nhanh chóng. Những thực phẩm chứa nhiều chất xơ, chất béo hoặc protein sẽ làm chậm hấp thu, vì vậy không phù hợp để xử lý hạ đường huyết cấp.

Ví dụ, sô cô la hoặc bơ đậu phộng không phải lựa chọn tốt để xử lý tình trạng này.

Ví dụ 15 gram carbs tác dụng nhanh:

• Viên glucose (4–5g/viên).
• 1 ống gel glucose (~15g carb).
• 1/2 cốc (120ml) nước trái cây.
• 1/2 cốc soda thường (không phải loại ăn kiêng).
• 1 muỗng canh đường hoặc siro ngô.
• Mật ong (cho trẻ trên 1 tuổi).
• Kẹo cứng hoặc kẹo dẻo (kiểm tra nhãn để đủ 15g carb).

Nếu không có sẵn carb tác dụng nhanh, hãy sử dụng thực phẩm có carbohydrate bạn đang có, dù hiệu quả có thể chậm hơn.

Lưu ý quan trọng khi phòng ngừa hạ đường huyết

• Luôn mang theo carb tác dụng nhanh bên mình.
• Chuẩn bị sẵn trong xe, nơi làm việc, túi xách hoặc cạnh giường.
• Kiểm tra đường huyết trước khi lái xe hoặc vận động mạnh.
• Theo dõi sát nếu bạn có tiền sử hạ đường huyết không nhận biết.

Đối với trẻ nhỏ, lượng carb cần thiết có thể thấp hơn 15g:

• Trẻ sơ sinh: khoảng 8g.
• Trẻ nhỏ: khoảng 10g.

Cha mẹ nên trao đổi cụ thể với bác sĩ để xác định lượng phù hợp.

#image_title

Nhận biết sớm dấu hiệu hạ đường huyết là kỹ năng sống còn đối với người mắc tiểu đường và người có tiền sử hạ đường huyết. Vậy nên, bạn nên lưu ý với bất kỳ dấu hiệu bất thường nào của cơ thể nhằm phản ứng và xử trí kịp thời.

Xem thêm: Tụt đường huyết thường xuyên là dấu hiệu của bệnh gì?