Đường huyết giảm đột ngột là tình trạng có thể xảy ra ở người mắc tiểu đường, đặc biệt là tiểu đường tuýp 1 hoặc những người đang sử dụng insulin và thuốc hạ đường huyết. Nhiều người từng trải qua cảm giác run rẩy, đổ mồ hôi khi đường huyết xuống dưới 70 mg/dL, đây được gọi là hạ đường huyết.

Điều đáng lo ngại là nếu không được xử lý kịp thời, tình trạng này có thể nhanh chóng tiến triển thành co giật, hôn mê, thậm chí đe dọa tính mạng. Vì vậy, việc nhận biết sớm và xử lý đúng cách khi đường huyết giảm đột ngột là vô cùng quan trọng.

Đường huyết giảm đột ngột là gì?

Hạ đường huyết xảy ra khi mức glucose trong máu giảm xuống dưới 70 mg/dL (≈ 3.9 mmol/L). Đây là ngưỡng mà cơ thể bắt đầu xuất hiện các phản ứng cảnh báo.

Ở người tiểu đường tuýp 1, tình trạng này có thể xảy ra nhiều lần mỗi tuần. Tuy khá phổ biến, nhưng không vì thế mà được xem nhẹ.

Dấu hiệu khi đường huyết giảm đột ngột

Các triệu chứng thường xuất hiện theo 2 giai đoạn:

1. Dấu hiệu sớm

• Đổ mồ hôi.
• Run tay chân.
• Tim đập nhanh.
• Mặt đỏ bừng.
• Lo lắng, bồn chồn.
• Cảm giác đói cồn cào.

Nếu xử lý ngay ở giai đoạn này, người bệnh thường hồi phục nhanh chóng.

2. Dấu hiệu muộn

• Nhức đầu.
• Chóng mặt.
• Choáng váng.
• Nhầm lẫn.
• Khó nói.
• Co giật.
• Hôn mê.

Khi đã xuất hiện các dấu hiệu muộn, đây là tình huống cấp cứu y tế.

Nguyên nhân khiến đường huyết giảm đột ngột

Trong đa số trường hợp, nguyên nhân liên quan đến việc điều trị:

• Dùng quá nhiều insulin hoặc thuốc hạ đường huyết: Liều thuốc cao hơn nhu cầu thực tế có thể khiến đường huyết tụt nhanh.

• Ăn không đủ hoặc bỏ bữa: Thiếu carbohydrate làm cơ thể không có đủ glucose để duy trì mức ổn định.

• Tập thể dục cường độ cao: Vận động mạnh tiêu hao nhiều glucose. Nếu không theo dõi và bổ sung hợp lý, rất dễ bị hạ đường huyết.

• Kiểm soát A1C quá chặt: Những người đặt mục tiêu đường huyết quá thấp thường có nguy cơ bị hạ đường huyết nhiều hơn.

Nguy hiểm nhất: Hạ đường huyết không có triệu chứng

Một số người bị đường huyết giảm đột ngột thường xuyên có thể mất dần khả năng nhận biết dấu hiệu cảnh báo. Đây gọi là tình trạng hạ đường huyết không nhận thức được.

Khi đó, người bệnh có thể:

• Không cảm thấy run, đói hay đổ mồ hôi.
• Chỉ phát hiện khi đã co giật hoặc hôn mê.

Tin tốt là tình trạng này có thể cải thiện nếu tránh hạ đường huyết trong vài tuần bằng cách theo dõi đường huyết chặt chẽ.

Cách xử lý khi đường huyết giảm đột ngột

1. Áp dụng quy tắc 15–15

• Bổ sung ngay 15g carbohydrate tác dụng nhanh như:
  • 3–4 viên đường glucose.
  • 150ml nước ép trái cây.
  • 1 muỗng canh đường pha nước.
  • Kẹo cứng.
• Đợi 15 phút → kiểm tra lại đường huyết.
• Nếu vẫn thấp → lặp lại.

Sau khi ổn định, nên ăn nhẹ thực phẩm có tinh bột + protein để tránh tụt lại.

2. Trường hợp bất tỉnh

Nếu người bệnh:

• Co giật.
• Mất ý thức.
• Không thể nuốt.

Người nhà lưu ý: không cho ăn hoặc uống vì có nguy cơ sặc, đồng thời nếu có glucagon nên tiêm cho bệnh nhân và gọi cấp cứu ngay lập tức.

Cách phòng ngừa đường huyết giảm đột ngột

Để hạn chế nguy cơ, người bệnh nên:

• Theo dõi đường huyết thường xuyên.
• Ăn đủ bữa, không bỏ bữa.
• Mang theo carbohydrate tác dụng nhanh bên mình.
• Điều chỉnh liều insulin theo hướng dẫn bác sĩ.
• Kiểm tra đường huyết trước và sau khi tập luyện.
• Đeo vòng cảnh báo y tế.

Ngoài ra, gia đình, đồng nghiệp nên được hướng dẫn cách nhận biết và hỗ trợ khi có tình huống khẩn cấp.

Khi nào cần trao đổi với bác sĩ?

Bạn nên gặp bác sĩ nếu:

• Hạ đường huyết xảy ra thường xuyên.
• Có dấu hiệu hạ đường huyết không nhận thức được.
• Xuất hiện co giật hoặc bất tỉnh.

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể điều chỉnh mục tiêu A1C để giảm nguy cơ tụt đường huyết.

#image_title

Đường huyết giảm đột ngột có thể nguy hiểm nếu không được xử lý kịp thời. Dù tình trạng này khá phổ biến ở người tiểu đường, nhưng không bao giờ nên chủ quan. Nhận biết sớm triệu chứng, mang theo carbohydrate tác dụng nhanh và có kế hoạch xử lý khẩn cấp sẽ giúp bạn kiểm soát tốt hơn và giảm thiểu rủi ro.

Xem thêm: Thực phẩm cho người có đường huyết cao nên ăn gì và kiêng ăn gì?