Bệnh tiểu đường được xem là một trong những căn bệnh thầm lặng nguy hiểm nhất hiện nay. Rất nhiều người có thể sống chung với tình trạng đường huyết cao trong nhiều năm mà không hề hay biết. Chỉ đến khi xuất hiện biến chứng, họ mới đi khám và nhận chẩn đoán chính thức.
Thực tế đáng lo ngại là gần 1/4 số bệnh nhân đã có biến chứng liên quan đến tiểu đường tại thời điểm được phát hiện bệnh. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc đi khám tiểu đường sớm, ngay cả khi cơ thể chưa có biểu hiện rõ ràng.
#image_title
Vì sao cần đi khám tiểu đường sớm?
Bệnh tiểu đường là nguyên nhân hàng đầu gây:
- Suy thận mạn và suy thận giai đoạn cuối.
- Các ca mù lòa mới ở người trưởng thành.
- Cắt cụt bàn chân, cẳng chân và ngón chân mỗi năm.
- Tăng nguy cơ đau tim, đột quỵ và tử vong sớm.
Nghiên cứu cho thấy, sàng lọc tiểu đường sớm có thể giúp giảm 3–9 ca biến chứng tim mạch trên mỗi 1000 người được kiểm tra. Những bệnh nhân được chẩn đoán và điều trị sớm có tỷ lệ sống sót cao hơn, ít biến chứng hơn so với người phát hiện muộn.
Đáng chú ý, phần lớn bệnh nhân có khoảng trễ 4–7 năm từ khi đường huyết bắt đầu tăng cho đến khi được chẩn đoán. Trong thời gian này, mạch máu và dây thần kinh vẫn âm thầm bị tổn thương, ngay cả khi người bệnh cảm thấy hoàn toàn bình thường
Dấu hiệu cho thấy bạn nên đi khám tiểu đường
Cơ thể thường gửi những tín hiệu cảnh báo âm thầm khi đường huyết mất kiểm soát. Bạn nên cân nhắc đi khám tiểu đường nếu gặp một hoặc nhiều dấu hiệu sau:
- Khát nước nhiều, uống nước liên tục.
- Đi tiểu thường xuyên, đặc biệt là ban đêm.
- Sụt cân không rõ nguyên nhân.
- Luôn cảm thấy đói bất thường.
- Mệt mỏi kéo dài, thiếu năng lượng.
- Nhìn mờ, phải thay kính thường xuyên.
- Vết thương chậm lành.
- Da khô, dễ nhiễm trùng.
- Nhiễm trùng tái phát ở vùng sinh dục.
- Tê bì hoặc châm chích ở tay, chân.
Tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn khi xuất hiện tê tay chân, vết loét lâu lành hoặc nhiễm trùng tái diễn, cho thấy biến chứng thần kinh và mạch máu có thể đã bắt đầu.
Khác biệt triệu chứng giữa tiểu đường tuýp 1 và tuýp 2
- Tiểu đường tuýp 1: tiến triển nhanh, thường trong vài tuần hoặc vài tháng, có thể kèm buồn nôn, nôn, đau bụng, mệt mỏi nặng.
- Tiểu đường tuýp 2: tiến triển âm thầm trong nhiều năm. Nhiều người không có triệu chứng rõ ràng, chỉ phát hiện tình cờ khi đi khám sức khỏe.
Chính vì vậy, đi khám tiểu đường định kỳ là yếu tố then chốt để phát hiện bệnh sớm, đặc biệt với tuýp 2.
Ai nên đi khám tiểu đường ngay cả khi chưa có triệu chứng?
Bạn nên chủ động đi khám và sàng lọc tiểu đường nếu thuộc nhóm nguy cơ sau:
- Từ 35–45 tuổi trở lên.
- Thừa cân hoặc béo phì.
- Có người thân trong gia đình mắc tiểu đường.
- Ít vận động thể chất.
- Từng bị tiểu đường thai kỳ hoặc sinh con nặng trên 4 kg.
- Có tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu.
- Thuộc nhóm dân tộc có nguy cơ cao (theo thống kê y học).
Bác sĩ thường khuyến cáo khám sàng lọc sớm hơn nếu bạn có nhiều yếu tố nguy cơ cùng lúc.
.
Các xét nghiệm thường dùng khi đi khám tiểu đường
Bác sĩ có thể chẩn đoán tiểu đường thông qua một hoặc nhiều xét nghiệm sau:
Xét nghiệm HbA1C
- Phản ánh mức đường huyết trung bình trong 2–3 tháng.
- Không cần nhịn ăn.
- Ít bị ảnh hưởng bởi dao động ngắn hạn.
Xét nghiệm đường huyết lúc đói
- Thực hiện sau nhịn ăn qua đêm.
- Đánh giá mức đường huyết thấp nhất.
Xét nghiệm đường huyết ngẫu nhiên
- Có thể làm bất kỳ lúc nào.
Xét nghiệm dung nạp glucose đường uống
- Đánh giá khả năng xử lý đường của cơ thể trong 2 giờ.
Chỉ số đường huyết bao nhiêu là bình thường?
- Đường huyết lúc đói: 70–99 mg/dL (bình thường).
- 100–125 mg/dL: tiền tiểu đường.
- ≥126 mg/dL: gợi ý tiểu đường.
Chỉ số HbA1C:
- Dưới 5,7%: bình thường.
- 5,7–6,4%: tiền tiểu đường.
- ≥6,5%: tiểu đường.
Kết quả bất thường không đồng nghĩa chắc chắn mắc bệnh, bác sĩ có thể yêu cầu làm lại xét nghiệm để xác nhận.
Khi nào và bao lâu nên đi khám tiểu đường một lần?
Theo khuyến cáo:
- Người trưởng thành nên bắt đầu sàng lọc từ 35 tuổi.
- Nếu kết quả bình thường: 3 năm/lần.
- Tiền tiểu đường: kiểm tra hàng năm.
- Tiền sử tiểu đường thai kỳ: 3 năm/lần.
#image_title
Đi khám tiểu đường đóng vai trò then chốt trong việc phát hiện sớm và kiểm soát hiệu quả căn bệnh thầm lặng này. Phần lớn biến chứng nghiêm trọng đều có thể phòng tránh hoặc làm chậm tiến triển nếu bệnh được chẩn đoán sớm.
Ngay cả khi không có triệu chứng, việc sàng lọc định kỳ giúp bạn chủ động bảo vệ tim mạch, mắt, thận và thần kinh. Bệnh tiểu đường có thể phổ biến, nhưng với kiến thức đúng và hành động sớm, nó không nhất thiết phải hủy hoại chất lượng cuộc sống của bạn.
