Trong suy nghĩ của nhiều người, bệnh tiểu đường thường gắn liền với người trung niên hoặc cao tuổi. Tuy nhiên, thực tế cho thấy bệnh tiểu đường có thể xuất hiện ở mọi độ tuổi, từ trẻ em, thanh thiếu niên cho đến người trưởng thành và người cao tuổi. Vậy bệnh tiểu đường thường gặp ở độ tuổi nào, và vì sao độ tuổi mắc bệnh ngày càng có xu hướng trẻ hóa?

Để trả lời câu hỏi này, cần nhìn bệnh tiểu đường một cách tổng thể, phân tích theo từng loại bệnh và các yếu tố nguy cơ đi kèm.

Tổng quan các loại bệnh tiểu đường và độ tuổi thường gặp

Hiện nay, bệnh tiểu đường được chia thành ba loại chính, mỗi loại có đặc điểm và độ tuổi mắc bệnh khác nhau.

Tiểu đường tuýp 1

Tiểu đường tuýp 1 là bệnh tự miễn, trong đó hệ miễn dịch tấn công và phá hủy các tế bào beta sản xuất insulin của tuyến tụy. Loại bệnh này thường được chẩn đoán sớm, phổ biến nhất ở:

• Trẻ em.
• Thanh thiếu niên.
• Người trẻ dưới 30 tuổi.

Tuy nhiên, tiểu đường tuýp 1 vẫn có thể xuất hiện ở người trưởng thành, dù tỷ lệ thấp hơn.

Tiểu đường tuýp 2

Tiểu đường tuýp 2 là dạng phổ biến nhất, chiếm phần lớn các ca bệnh. Trước đây, bệnh thường gặp ở:

• Người trên 40–45 tuổi.

Nhưng hiện nay, tiểu đường tuýp 2 đang gia tăng nhanh ở người trẻ, thậm chí ở thanh thiếu niên và người trong độ tuổi 20–30.

Tiểu đường thai kỳ

Tiểu đường thai kỳ xuất hiện trong thời gian mang thai, thường ở:

• Phụ nữ mang thai từ 24–28 tuần.

Mặc dù có thể biến mất sau sinh, nhưng nhóm phụ nữ này có nguy cơ cao mắc tiểu đường tuýp 2 trong những năm sau đó.

Tiểu đường thường gặp ở độ tuổi nào? Nhìn theo từng loại phổ biến

Độ tuổi thường gặp của tiểu đường tuýp 1

Tiểu đường tuýp 1 thường được phát hiện sớm hơn so với các loại khác. Nguyên nhân chính là do:

• Yếu tố di truyền.
• Phản ứng tự miễn xảy ra đột ngột.
• Tuyến tụy mất khả năng sản xuất insulin trong thời gian ngắn.

Do đó, các triệu chứng thường rõ ràng và tiến triển nhanh, như:

• Sụt cân nhanh.
• Khát nước nhiều.
• Đi tiểu liên tục.
• Mệt mỏi, suy nhược.

Chính vì biểu hiện rầm rộ, bệnh thường được phát hiện ở trẻ em và thanh thiếu niên. Đây là lý do nhiều người vẫn gọi tiểu đường tuýp 1 là “tiểu đường vị thành niên”, dù cách gọi này không còn hoàn toàn chính xác.

Độ tuổi thường gặp của tiểu đường tuýp 2 – xu hướng trẻ hóa đáng lo ngại

Khác với tuýp 1, tiểu đường tuýp 2 tiến triển âm thầm và kéo dài. Trong nhiều năm, người bệnh có thể không có triệu chứng rõ rệt.

Trước đây, khi lối sống còn năng động và chế độ ăn lành mạnh hơn, tiểu đường tuýp 2 chủ yếu gặp ở người trung niên và cao tuổi. Tuy nhiên, ngày nay, câu trả lời cho câu hỏi tiểu đường thường gặp ở độ tuổi nào đã thay đổi đáng kể.

Nhiều nghiên cứu và thực tế lâm sàng cho thấy:

• Tiểu đường tuýp 2 đang xuất hiện ngày càng nhiều ở người dưới 40 tuổi.
• Thậm chí gặp ở thanh thiếu niên và trẻ em thừa cân, béo phì.

Nguyên nhân chính đến từ:

• Lối sống ít vận động.
• Chế độ ăn nhiều đường, tinh bột tinh chế, đồ ăn nhanh.
• Thừa cân, béo phì từ sớm.
• Căng thẳng kéo dài, thiếu ngủ.

Những yếu tố này làm tăng tình trạng kháng insulin, khiến cơ thể không sử dụng insulin hiệu quả dù vẫn còn sản xuất hormone này.

Vì sao độ tuổi mắc bệnh tiểu đường ngày càng trẻ?

Sự thay đổi độ tuổi mắc bệnh không phải ngẫu nhiên mà phản ánh rõ nét sự thay đổi trong lối sống hiện đại.

• Trẻ em ít vận động hơn, dành nhiều thời gian cho thiết bị điện tử.
• Thực phẩm chế biến sẵn, đồ uống có đường trở nên phổ biến.
• Thói quen ăn uống thiếu kiểm soát hình thành từ sớm.
• Áp lực học tập, công việc khiến stress kéo dài.

Tất cả những yếu tố này góp phần làm tiểu đường tuýp 2 xuất hiện sớm hơn nhiều so với trước đây.

Những nhóm tuổi cần đặc biệt lưu ý nguy cơ tiểu đường

• Trẻ em, thanh thiếu niên: nếu thừa cân, ít vận động, có tiền sử gia đình.
• Người trẻ 20–40 tuổi: ăn uống thiếu lành mạnh, ít vận động.
• Người trên 45 tuổi: nguy cơ tăng cao theo tuổi và các bệnh nền đi kèm.
• Phụ nữ từng bị tiểu đường thai kỳ: nguy cơ tiến triển thành tuýp 2.

Biện pháp phòng ngừa và phát hiện sớm theo độ tuổi

Để giảm nguy cơ mắc bệnh và phát hiện sớm tiểu đường ở mọi lứa tuổi, cần chú ý:

• Duy trì cân nặng hợp lý ngay từ nhỏ.
• Tăng cường vận động thể chất hằng ngày.
• Ăn uống cân bằng, hạn chế đường và thực phẩm chế biến sẵn.
• Ngủ đủ giấc, kiểm soát căng thẳng.
• Kiểm tra đường huyết định kỳ nếu có yếu tố nguy cơ.

Đặc biệt, người trẻ tuổi không nên chủ quan. Việc tầm soát sớm giúp phát hiện tiền tiểu đường, từ đó can thiệp kịp thời để ngăn bệnh tiến triển.

Vậy tiểu đường thường gặp ở độ tuổi nào? Câu trả lời là: ở mọi độ tuổi, nhưng mỗi loại bệnh lại có xu hướng khác nhau. Trong khi tiểu đường tuýp 1 thường xuất hiện sớm do yếu tố tự miễn và di truyền, thì tiểu đường tuýp 2 đang ngày càng trẻ hóa do ảnh hưởng của lối sống hiện đại.

Nhận thức đúng về độ tuổi mắc bệnh và chủ động phòng ngừa chính là chìa khóa quan trọng để giảm gánh nặng tiểu đường trong cộng đồng.

Xem thêm: Cách sống khỏe với bệnh tiểu đường.